Γιώργος Δερτιλής

Γιώργος Δερτιλής


 

Γ.Β. Δερτιλής

Σπουδές και τίτλοι

1968: Πτυχίο, Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Δημόσιο Δίκαιο και Οικονομικές Επιστήμες).

1977: Διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο του Sheffield, UK (Πολιτική Θεωρία και Ιστορία των Θεσμών).

1980: Διατριβή επί υφηγεσία (Οικονομική Ιστορία), Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Πανεπιστημιακές θέσεις

1978:   Ειδικός Επιστήμων (Οικονομική Ιστορία), Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

1981:   Εντεταλμένος Υφηγητής Οικονομικής Ιστορίας, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

1983:   Καθηγητής Κοινωνικής και Οικονομικής Ιστορίας, Νομική Σχολή, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών.

2000 - :   Directeur d’études (καθηγητής), École des Hautes Études en Sciences Sociales, Παρίσι.

Θέσεις επισκέπτη καθηγητή σε αλλοδαπά πανεπιστήμια

(περιλαμβάνονται μόνο θέσεις εκλεγμένου και αμειβόμενου καθηγητή):

1985:   Πανεπιστήμιο Harvard (visiting professor).

1988:   Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο, Φλωρεντία (visiting professor).

1992:   ΠανεπιστήμιοτηςΟξφόρδης, St. Antony's College, Oxford (visiting fellow).

1996:   ΠανεπιστήμιοΚύπρου.

1985-1999:   École des Hautes Études en Sciences Sociales (E.H.E.S.S.), Παρίσι (μηνιαίασεμινάρια).

Θέσεις σε επιστημονικούς και πολιτιστικούς οργανισμούς

1981-1994:    Επιτροπή Ιστορίας της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (μέλος)

1982-1989:    Ίδρυμα Έρευνας και Παιδείας Εμπορικής Τραπέζης (Διευθυντής και μέλος του Δ.Σ.)

1986-1991:    Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (Γ.Γραμματέας του Δ.Σ.)

1987-1990:    Εθνικό Γνωμοδοτικό Συμβούλιο Έρευνας

1987-2000:    Επιστημονικό Συμβούλιο του Ιδρύματος Schlumberger, Paris

1987-2002:    Ιστορικό Αρχείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών, πρόεδρος του Δ.Σ.

1988-1990:    Επιστημονικό Συμβούλιο του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών

1988-1989:    Εφορεία των Γενικών Αρχείων του Κράτους

1991-1993:    Ελληνική Εταιρεία Οικονομικής Ιστορίας (Πρόεδρος)

1995-1996:    Εθνική Επιτροπή Unesco, Αθήνα

1996-1999:    Επιτροπή Ιστορίας της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος (Διευθυντής ερευνών)

1990 - :          Fondation Maison Suger, Paris, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου

2000 - :          Centre de Recherches Historiques, École des Hautes Études en Sciences Sociales (E.H.E.S.S.), Paris

Επιστημονικές διακρίσεις

1989:    Ευρωπαϊκή Ακαδημία - Academia Europaea, τακτικό μέλος, τάξη Ιστορίας και Αρχαιολογίας.

2002:    Ομότιμος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών.

2004:    Légion d’Honneur (chevalier, palmes académiques)

Δημοσιεύσεις-Ανακοινώσεις

Βιβλία

  1. Κοινωνικός Μετασχηματισμός και Στρατιωτική Επέμβαση, 1880-1909.
    Αθήνα: Εξάντας, 1η έκδοση 1977, 2η έκδοση 1985, 6η έκδοση 1998.
  2. Το ‘Ζήτημα των Τραπεζών’ : οικονομική και πολιτική διαμάχη στην Ελλάδα του ΙΘ' αιώνα.
    Πρόλογος Κ.Θ.Δημαρά. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 1η έκδοση 1980, 2η έκδοση 1989.
  3. Ελληνική οικονομία (1830-1910) και βιομηχανική επανάσταση.
    Αθήνα: Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, 1984
  4. Banquiers, usuriers et paysans; réseaux de crédit et stratégies du capital en Grèce, 1780-1930.
    Paris: Éditions La Découverte, 1988.
  5. Θέματα νεοελληνικής ιστορίας 18ος - 20ος, αιώνας.
    Αθήνα - Κομοτηνή: Εκδόσεις Σάκκουλα, 1991 (συνεπιμέλεια με Κ. Κωστή).
  6. Ατελέσφοροι ή τελεσφόροι; Φόροι και εξουσία στο νεοελληνικό κράτος.
    Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 1993. (2 εκδόσεις).
  7. Αεί παίδες απαίδευτοι; Είκοσι τρία σχόλια περί εθνικισμού, πλούτου και παιδείας.
    Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη, 1996 (2 εκδόσεις).
  8. Eιρωνεία και Σάτιρα. Δύο δοκίμια και επτά δείγματα.
    Αθήνα: Εκδ. Καστανιώτη, 1998.
  9. Παιδεία και Ιστορία. Δοκίμια.
    Αθήνα: Εκδ. Καστανιώτη, 1998.
  10. Ευρώπη. Δύο δοκίμια και τρία σχόλια.
    Αθήνα: Εκδ. Καστανιώτη, 2000.
  11. Λερναίον Κράτος. Δοκίμιo.
    Αθήνα: Εκδ. Καστανιώτη, 2000.
  12. Ιστορία του Eλληνικού Kράτους (1830-1920).
    2 τόμοι, σελίδες i - xxvii + 1.248 (με 172 πίνακες και γραφήματα) + 80 σελίδες εικονογράφησης εκτός κειμένου.
    Αθήνα: 1η έκδοση, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Πρόγραμμα Ερευνών Ιστορικού Αρχείου, 2004.
    5η αναθεωρημένη και συμπληρωμένη έκδοση, Εστία, 2009.

Άρθρα και άλλα δημοσιεύματα

  1. “Σχέσεις της ελληνικής οικονομίας με τη Δυτική Ευρώπη, 1860-1910”.
    Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1978, 2, σ. 86-99.
  2. “Προβλήματα αιτιολογίας στην ιστορία”.
    Πολίτης, 1978, 17 (Μάϊος), σ. 3-14.
  3. “Οικονομικές συνέπειες της Μικρασιατικής καταστροφής : μια πρώτη προσέγγιση”.
    Διάλεξη επί υφηγεσία, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, 1980
    (τμήματά της αναδημοσιεύθηκαν βελτιωμένα στο παρακάτω δημοσίευμα 35).
  4. “Δυτικά πρότυπα και βαλκανικές ιδιομορφίες: εκμοντερνισμός και βιομηχανική επανάσταση στα Βαλκάνια”.
    Πολίτης , 1980-1981/39, σ. 74-83 (βιβλιοκριτικό άρθρο).
  5. “Οικονομία, κράτος και κοινωνικές τάξεις, 1830-1910”.
    Σεμινάριο του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος, 1981 – 1986, Πρακτικά.
  6. "Οικονομική Ιστορία: αν υπάρχει, τί ερευνά; Συζήτηση για τα θέματα και τις μεθόδους της νεοελληνικής οικονομικής ιστορίας”.
    Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1981, 5, σ. 13-40.
  7. “La conjoncture économique au Levant et les capitaux de la diaspora hellénique, 1869-1873”.
    Cahiers de la Mediterranée, 1981, 191-199.
  8. “Οικονομική ελευθερία: ιδεολογία και πραγματικότητα”.
    5ο Διεθνές Συμπόσιο Ελευθερία και αναγκαιότητα στον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Προοπτικές της σύγχρονης συνειδήσεως, Αθήνα-Πορταριά 1981. Πρακτικά: Ελληνική Ανθρωπιστική Εταιρεία, 1985, σ. 409-420.
  9. “Υποτίμηση της δραχμής, 1886-1905: μια πρώτη προσέγγιση”.
    Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1981, 5, σ. 41-49.
  10. “Η οικονομία της Επτανήσου, 1830-1910”.
    Πρώτο Συμπόσιο Λευκαδικών Σπουδών, Σεπτέμβριος 1982, Πρακτικά, 1985.
  11. “Διεπιστημονικότητα και Ιστορία”.
    Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 1982/44-47 σ.52-64
  12. “Hiérarchies sociales, capitaux et retard économique en Grèce, XVIIIe-XXe siècle”.
    2e Colloque International d'Histoire, Économies Méditerranéennes: Équilibres et Intercommunications, XIII-XIX siècles, 1983. Πρακτικά: Αθήνα, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 1985, τόμος 2, σ. 302-332.
  13. “Διεθνείς οικονομικές σχέσεις και πολιτική εξάρτηση: η ελληνική περίπτωση, 1824-1878”.
    Ιστορικά, 1983, 1 (1), σ.145-174.
  14. “The Greek Merchant Marine from the 18th to the 20th Century”.
    Symposium Modern Greece in the European Context, New York University, 27-30.10.83 (τμήματα της ανακοίνωσης είχαν ήδη δημοσιευθεί στο παραπάνω δημοσίευμα Β/5 και ανακοινώθηκαν βελτιωμένα στο International Economic History Congress, Milano 1994, Session C).
  15. "From Tithe to Income-Tax; Greece, 1830-1940".
    Discussion paper, round table on Modern Greece, Princeton University, October 1983.
  16. “Consular Reports and International Statistics in the British Parliamentary Papers: a Source of Comparative History, 1830-1914”.
    The Journal of European Economic History, 1990, 19 (2), 311-328. (πρώτη εκδοχή στα Ιστορικά, 1984, 2).
  17. “Εξωτερικός δανεισμός και εξωτερική πολιτική, 1830-1900”.
    Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 1984, 7, σ.143-152.
  18. “Ελληνικά πανεπιστήμια, κοινωνικές επιστήμες, ιστορία: σχόλιο με αφορμή ένα συνέδριο”.
    Ιστορικά, 1984, 1 (2), σ. 416-418.
  19. “Entrepreneurs grecs: trois générations, 1770-1900”
    Communication au séminaire La culture des négociants, Institut Universitaire Européen, Florence, février 1988. Paru sous la direction de Franco Angiolini et Daniel Roche: Cultures et formations négociantes dans l'Europe moderne, Paris, EHESS, 1995, p. 111-130.
  20. “H ιστοριογραφία του νεότερου ελληνισμού σήμερα”.
    Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, (11) 1988 (αναδημοσίευση στα Σύγχρονα Θέματα, 1988/35-36-37, σ. 84-94).
  21. “Σημείωμα για την ιστοριογραφική έρευνα”.
    Σύγχρονα Θέματα, 1988/35-36-37, σ. 98-103.
  22. “Η πανεπιστημιακή διδασκαλία της ιστορίας”.
    Σύγχρονα Θέματα, 1988/35-36-37, σ.104-117.
  23. “Reforma agraria y poder politico en Grecia”.
    Areas, Murcia, 12/1990, p. 17-25.
  24. “Banking, Public Finance and the Economy: Greece, 1919-1933”
    (with K. Kostis), cinquième Colloque historique des Treilles/ European Science Foundation: The Economic History of Europe between the Wars, September 1990, published in: Ch. Feinstein (ed.), Banking, Currency and Finance in Europe between the Wars, Oxford: Clarendon Press, 1995, 458-471.
  25. Σημείωμα για την ιστορική έρευνα.
    Ιστορικά, 1991, 8 (14-15), σ. 12-16.
  26. “Διάσωση τεκμηρίων”.
    Ομιλία για τα 24 χρόνια από την 21η Απριλίου 1967. Σύγχρονα Θέματα, 1991, 14 (46-47), σ. 4-6.
  27. “Terre, paysans et pouvoir économique, Grèce 18e – 20e siècle”.
    Annales E.S.C., 1992/2, p.273-91
  28. “Terre, paysans et pouvoir politique, Grèce 18e – 20e siècle”.
    Annales, E.S.C., 1993, 1, p. 85-107 (σε ισπανική έκδοση παρακάτω δημοσίευμα B/30).
  29. “'Φαντασία πιθανή': Ιστορία, απροσδιοριστία και προβλεψιμότητα”.
    Συνέδριο στη μνήμη του  Κ.Θ.Δημαρά, 29.9-1.10.1993. Πρακτικά: Αθήνα, Εθν. Ίδρυμα Ερευνών, 1995, σ.593-640.
  30. “Η νέα αταξία πραγμάτων”.
    Έκτο Διεθνές Οικονομολογικό Συνέδριο, Αθήνα 21-23.10.1993. (Αναδημοσίευση στο: Ευρώπη. Δύο δοκίμια και τρία σχόλια. Αθήνα: 2000, βλ. παραπάνω Βιβλία)
  31. “Capital Flows and Entrepreuneurial Strategies in Southern Europe and the Balkans, Eighteenth-Twentieth Century”.
    Paper introducing the «C» session directed by G.B.Dertilis, Congress of the International Economic History Association, Milano, September 1994
  32. “Grecia, ss. XVIII-XX. La tierra, los campesinos y el poder”.
    in Morilla Critz, J.(ed.) California y el Mediterraneo: estudios de la histioria dos agriculturas competidoras, Madrid: Ministerio de Agricultura Pesca y Alimentacion, 1995, 371-400.
  33. “King Cotton and his Bankers: the National Bank of Greece, the Levant Bank, and the Benakis Cotton Industry in Egypt, 1905-1907”.
    Colloque des Treilles, Var, septembre 1996. Δημοσιεύθηκε αναθεωρημένο στο βιβλίο «Ιστορία του Ελληνικού Κράτους, 1830-1920».
  34. “Αφορία, ακρίβεια και πείνα”.
    Ιστορικά, 1996, 13(24, 25), σ. 308-311 (βιβλιοκριτικό άρθρο).
  35. “Εικοστός αιώνας, Οι μεγάλοι σταθμοί της ελληνικής οικονομίας”.
    Οικονομικός Ταχυδρόμος: επετειακά κείμενα (ειδικό τεύχος), Δεκέμβριος 1999 – Ιανουάριος 2000, σ. 6-57.
  36. “Europe civilisée, Europe périphérique, monde sauvage: l’origine moderne de l'identité européenne”.
    Sous la direction de Hélène Ahrweiler et Maurice Aymard, Les Européens, Paris, Hermann, 2000, p.437-442.
  37. “Strangers' Drawings: Diaspora Greeks, 1780-1900”.
    Second colloquium Xenos and Xenia in History, St. Andrew's Theological College. Sydney, May 2000, p. 1-9.
  38. “Dette publique et dépenses militaires: la Grèce et la question d’Orient”.
    Journées du Centre de Recherches Historiques, EHESS, 2001. Acta : sous la direction de J.Andreau, G. Béaur, et J.-Y. Grenier, «La dette publique dans l’histoire». Ministère de l’Économie, des Finances et de l’Industrie, Paris : 2006, p. 395-422.
  39. “Ελληνική ναυτιλία. Η νεωτερικότητα μιας παράδοσης τριών αιώνων”.
    Εναρκτήρια ομιλία στο διεθνές συνέδριο «Ποσειδώνια», Αθήνα, 4 Ιουνίου 2002.
  40. “Dall’emigrazione all’immigrazione: Grecia, 1989-2000”.
    In Aymard, M. et Barca, F. (a cura di), Conflitti, migrazioni e diritti dell’uomo, Soveria Mannelli, Rubbettino, 2002.
  41. “Στην έκθεση Βαρβαρέσου (1951), πέντε σταθερές της ελληνικής ιστορίας (1833-2003)”.
    Αθήνα, Ένωση Ελληνικών Τραπεζών, 2004.
  42. “Σιωπές, μονομέρειες και μόδες στην ιστοριογραφία”.
    Συνέδριο «Ιστοριογραφία της νεότερης και της σύγχρονης Ελλάδας 1833-2002», 2002, Πρακτικά, τόμος Α', σ. 275-282. Αθήνα: ΚΝΕ / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, 2004.
  43. “Κράτος, γλώσσα και τεχνογνωσία στην Ελλάδα, 1830-1940”.
    Συνέδριο για τα 150 χρόνια του Πολυτεχνείου, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, Αθήνα: Μάρτιος 2009. Πρακτικά: υπό έκδοση.
  44. “Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται και δεν διδάσκει: οικονομικές κρίσεις και κράτος στην Ελλάδα”.
    Ετήσια διάλεξη στο Ελληνικό Ίδρυμα Αμυντικής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Αθήνα 4 Μαρτίου 2010.
  45. “Κώστας Αξελός: Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας και ορισμένα σπαράγματα για τη δημοκρατία”.
    Oμιλία, Ημερίδα στη μνήμη του Κώστα Αξελού, 28 Φεβρουαρίου 2011, Cité Universitaire, Fondation Hellénique (στη γαλλική γλώσσα).
  46. “Η κρίση στην Ελλάδα: Ρωτώντας το παρελθόν, σκεπτόμενοι το μέλλον”.
    Ομιλία στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών (στην ελληνική γλώσσα), Μάρτιος 2011, δημοσίευση στο The Athens Review / Αθηναϊκή Επιθεώρηση του Βιβλίου, Απρίλιος 2011.
  47. “Η Ελλάδα και η κρίση: πρόβλημα μακροχρόνιο και πολιτικό”.
    Κείμενο συνέντευξης στον Ι.Μπασκόζο, Το Βήμα, 30 Απριλίου 2011.

Συνέδρια και ημερίδες

(Καταγράφονται μόνο τα συνέδρια στα οποία υπήρξε συμμετοχή είτε με την ιδιότητα του σχολιαστή είτε με ανακοίνωση. Όσες ανακοινώσεις έχουν δημοσιευθεί περιλαμβάνονται και στην εργογραφία).

  • International Colloquium on Modern Greek Culture: 1979, Nicosia, Cyprus.
  • Elemep Conference, "The Political Change in Greece, 1981", London School of Economics, 4-6 March 1983.
  • Sixth Symposium on Modern Greek Studies, "Greece in the European Context", Graduate Center, City University of New York, Oct. 1983.
  • Colloque d’études helléniques, Fondation Schlumberger d'Education et de Recherche, Les Treilles, Var, France, Septembre 1984.
  • Premier colloque historique des Treilles (organisateur: G. Dertilis), "Les mutations de l'Europe du Sud, 18e – 20e siècle", Fondation Schlumberger, septembre 1985.
  • Colloquium "Work and Family in Pre-Industrial Europe", European University Institute, Florence, February 1986.
  • Deuxième colloque historique des Treilles, (organisateur: G. Dertilis), "L'Europe du sud, 17e – 20e siècle: terre, migrations, capitaux, industrialisation", septembre 1986.
  • Troisième colloque historique des Treilles, (organisateur: G. Dertilis), "Les États de l'Europe du sud, 18e – 20e siècle", septembre 1987.
  • Colloque "Les économies de l'Europe du sud au 19e siècle", (organisateurs: Université de Murcie et EHESS), Marseille, juillet 1987.
  • Quatrième colloque historique des Treilles, (organisateurs: M. Aymard, G. Dertilis et St. Woolf), "L'Europe du sud, 18e – 20e siècle: actions de l'État et actions sur l'État", mai 1989.
  • Cinquième colloque historique des Treilles, "The Economic History of Europe between the Wars", organisateur: European Science Foundation, septembre 1990.
  • Colloquium "The Economic History of Europe between the Wars", European Science Foundation, Venice, 8-12 January 1992.
  • Colloque "Le monde méditerranéen: 18e – 20e siècle", Maison des Sciences de l'Homme, Aix-en-Provence, 25-28 Mars 1993.
  • Colloque "Les chaînes du crédit en Europe, 17e – 19e siècle", Maison des Sciences de l'Homme et Centre Pierre Léon, Université de Lyon, 25-28 mars 1993.
  • Colloquium "The Mediterranean Frontier of Europe", University of Cyprus, Nicosia, June 1994.
  • Eleventh International Economic History Association Congress, Milano, September 1994; "C" Session directed by G. B. Dertilis: "Capital flows and entrepreuneurial strategies in Southern Europe and the Balkans, eighteenth-twentieth century".
  • Huitième colloque historique des Treilles, "Les aristocraties des sociétés méditerranéennes, 10e – 15e siècle", organisateurs: Professeur Toubert (Collège de France) et Professeur Laïou (Harvard-Dumbarton Oaks), juin 1996.
  • Neuvième colloque historique des Treilles, "Les banques et le risque en France et en Grèce, 19e-20e siècle’, organisateurs: K. Kostis (Université d’Athènes) et Ol. Feiertag (Banque de France), septembre 1999.
  • Second colloquium “Xenos and Xenia in History”, St.Andrew’s Theological College, Sydney, May 2000.
  • Colloque du Bicentenaire de la Banque de France; Paris; 19, 20 et 21 janvier 2000 (membre du comité d’honneur).
  • Συνέδριο «Ιστοριογραφία της νεότερης και της σύγχρονης Ελλάδας 1833-2002», ΚΝΕ / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Αθήνα 2002.
  • International Shipping Exhibition Poseidoneia, opening conference, Athens, 4 June 2002.
  • Workshop, European University Institute, “History of the Greek State”, Florence, 18 May 2007.
  • Συνέδριο για τα 150 χρόνια του Πολυτεχνείου, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο, Αθήνα: Μάρτιος 2009.