Χρήστος Λούκος

Χρήστος Λούκος


Ο Χρήστος Λούκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1944. Το 1967 αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1974-1992 ήταν ερευνητής στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι (1982-1985). Το 1984 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα στην Ιστορία από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1992 εκλέχθηκε Αναπληρωτής Καθηγητής και το 1996 Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Είναι ιδρυτικό και ενεργό μέλος της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού, η οποία, μεταξύ άλλων, εκδίδει το ιστορικό περιοδικό Μνήμων.

Είχε τη γενική εποπτεία της ταξινόμησης του Δημοτικού Αρχείου της Ερμούπολης και της οργάνωσης των αρχειακών συλλογών που απόκεινται στα ΓΑΚ, Αρχεία Νομού Κυκλάδων (έδρα: Ερμούπολη). Με καλοκαιρινές εξορμήσεις προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης ταξινόμησαν υπό τη καθοδήγησή του δημοτικά και άλλα αρχεία στην Ερμούπολη, Κέα, Αμοργό, Βίλια και Σύμη.

Από το 1994-2006 διεύθυνε, στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, το πρόγραμμα "Η πόλη στους νεότερους χρόνους", όπου μεταξύ των άλλων δημιούργησε βάσεις δεδομένων όπου μηχανογραφήθηκαν βασικές πηγές (δημοτολόγια, απογραφές πληθυσμού, εκλογικοί κατάλογοι, πρακτικά δημοτικών συμβουλίων κλπ.) κυρίως για την Ερμούπολη αλλά και για άλλες ελληνικές πόλεις (βλ. cities.ims.forth.gr). Από το 2006-2011 μετείχε ως ερευνητής στο πρόγραμμα«Οι πόλεις της Ανατολικής Μεσογείου κατά τη νεότερη εποχή»του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών.

Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης δίδαξε, σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, την Επανάσταση του 1821, κοινωνικά προβλήματα των νεοελληνικών πόλεων, άλλα ζητήματα της ιστορίας του ελληνικού κράτους, καθώς και Εισαγωγή στην ιστορία της Λατινικής Αμερικής.

Με καλοκαιρινές εξορμήσεις και επί μία εικοσαετία περίπου προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές κυρίως του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης ταξινόμησαν υπό τη καθοδήγησή του δημοτικά και άλλα αρχεία στην Ερμούπολη, Άνω Σύρο, Κέα, Αμοργό, Βίλια,  Αίγιο,  Σύμη, Οινούσες και Σαντορίνη.

Συνταξιοδοτήθηκε στις 31 Αυγούστου 2011 και τον Φεβρουάριο του 2012 η Σύγκλητος του Πανεπιστημίου Κρήτης, ύστερα από ομόφωνη πρόταση του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, του απένειμε τον τίτλο του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Τα εαρινά εξάμηνα 2011-2012 και 2012-2013 δίδαξε Νεότερη Ελληνική Ιστορία ως Επισκέπτης Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Κατάλογος κύριων δημοσιευμάτων

Ι. Αυτοτελή δημοσιεύματα

1. Επιτομαί εγγράφων του Βρεταννικού Υπουργείου των Εξωτερικών. Γενική Αλληλογραφία/Ελλάς, τ. Β' (1833-1835), Αθήνα 1979, ιη'+824σ. (εκδ. ΚΕΙΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών) (από κοινού με την Ελένη Μπελιά και τον Φίλιππο Γλύτση)

2. Επιτομαί εγγράφων του Βρεταννικού Υπουργείου των Εξωτερικών. Γενική Αλληλογραφία/Ελλάς, τ. Γ' (1836-1837), Αθήνα 1987, ιε'+892σ. (εκδ. ΚΕΙΝΕ Ακαδημίας Αθηνών) (από κοινού με την Ελένη Μπελιά και τον Φίλιππο Γλύτση)

3. Οδηγός Δημοτικού Αρχείου Ερμούπολης, 1821-1949, έκδ. Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού, Αθήνα 1987, λβ'+290σ. (από κοινού με την Πόπη Πολέμη)

4. Η αντιπολίτευση κατά του Κυβερνήτη Ιω. Καποδίστρια, 1828-1831, Αθήνα, Θεμέλιο, 1988, 468σ. (διδακτορική διατριβή).

5. Οικονομικές συμπεριφορές, ψυχολογία και βιοτικό επίπεδο ενός Συριανού τοκιστή: Στέφανος Δ. Ρήγας, Αθήνα, ΕΜΝΕ, 1991, 256σ. (από κοινού με την Δήμητρα Σαμίου)

6. Τα πρόσωπα του Καποδίστρια. Ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας και η νεοελληνική ιδεολογία (1831-1996), Αθήνα, Πορεία, 1996, 285σ. (από κοινού με την Χριστίνα Κουλούρη)

7. Το αρχείο της βιoμηχανίας "Κλωστήριον και Υφαντήριον Ε. Λαδοπούλου Υιών εν Σύρω", Αθήνα, ΕΜΝΕ, 1996, 93σ. (από κοινού με την Βασιλική Θεοδώρου)

8. Πεθαίνοντας στη Σύρο τον 19ο αιώνα. Οι μαρτυρίες των διαθηκών, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2000, 411σ.

9. Η Βιβλιοθήκη Σταύρου Ι. Βαφία. Κατάλογος, Ερμούπολη, Δήμος Ερμούπολης – Ινστι-τούτο Μεσο-γειακών Σπουδών, 2001, 287σ. (από κοινού με την Τάινα Χιέταλα και την Αγγελική Ψιλοπούλου)

10. Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμουπόλεως. Κατάλογος, μέρος πρώτο: έντυπα του παλαιού βιβλίου εισαγωγής, καταγραφή: Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Μαρίζα Δαλεζίου, επιμέλεια: Χρήστος Λούκος, εκδ.: Δημοτική Βιβλιοθήκη Ερμουπόλεως-Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού, Ερμούπολη 2003, 659 σ.

11. Επιτομές εγγράφων του Βρεταννικού Υπουργείου των Εξωτερικών. Γενική Αλληλογραφία/Ελλάς, τ. Ε' (1840-1841), Αθήνα 2006, ιζ΄+893 (εκδ. ΚΕΙΝΕ Ακαδημίας Αθηνών) (από κοινού με την Εύη Καρούζου και τον Φίλιππο Γλύτση)

12. Ιωάννης Καποδίστριας, στη σειρά:  Οι ιδρυτές της Νεότερης Ελλάδας, αρ. 5, επιμ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Αθήνα, Τα Νέα/Ιστορική Βιβλιοθήκη, 2009.

13. Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, στη σειρά:  Οι ιδρυτές της Νεότερης Ελλάδας, αρ. 10, επιμ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Αθήνα, Τα Νέα/Ιστορική Βιβλιοθήκη, 2010.

14. Το ανέκδοτο Ημερολόγιο του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Μόναχο-Παρίσι 1834-1837, εκδ. Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τη Δημοκρατία και τον Κοινοβουλευτισμό – Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα 2011.

ΙΙ. Αρθρα σε περιοδικά και συλλογικούς τόμους

1. "Η δίωξη της εφημερίδας Ο Απόλλων", Ο Ερανιστής, τ. 9 (1971), σ. 200-218.

2. "Η κατάληψη της Καλαμάτας από τους Μανιάτες το 1831 και η επέμβαση των Γάλλων στις διενέξεις των Ελλήνων", Μνήμων, τ. 1 (1971), σ. 74-106.

3. "Η περιοδεία του Ανδρέα Μεταξά στην Πελοπόννησο (1830)", Μνήμων, τ. 2 (1972), σ. 187-256.

4. "Ο Κυβερνήτης Ιω. Καποδίστριας και οι Μαυρομιχαλαίοι", Μνήμων, τ. 4 (1974), σ. 1-101.

5. "Ο Μακρυγιάννης  προσφέρει στη Βασίλισσα της Αγγλίας Βικτωρία τις εικονογραφίες του Εικοσιένα (τρία ανέκδοτα έγγραφα του 1839)", Μνήμων, τ. 5 (1975), σ. 201-212.

6. (Από κοινού με την Βγένα Βαρθολομαίου) "Ευρετήριο των Επιστολών του Ιω. Καποδίστρια", Μνήμων, τ. 6 (1976-1977), σ. 131-211.

7. "Η ενοικίαση προσόδων κατά την Καποδιστριακή περίοδο. Απόψεις για την πολιτική διάσταση του ζητήματος", Μνήμων, τ. 8 (1982), σ. 370-378.

8. "Η έρευνα στην Ελλάδα και τα ερευνητικά Κέντρα της Ακαδημίας Αθηνών", στον τόμο: Σύλλογος Επιστημονικού Προσωπικού Κέντρων Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (εκδ.), Επιστημονικές Ανακοινώσεις, Αθήνα 1982, σ. 265-277.

9. "Η ενσωμάτωση μιας παραδοσιακής αρχοντικής οικογένειας στο νέο ελληνικό κράτος: η περίπτωση των Μαυρομιχαλαίων", Τα Ιστορικά, τχ. 2 (Δεκέμβριος 1984), σ. 283-296. Ανατυπώθηκε στο: Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας (18ος-20ός αιώνας), εισαγωγή-επιμέλεια Γ.Β. Δερτιλής - Κ. Κωστής, Αθήνα-Κομοτηνή, Αντ. Ν. Σάκκουλας, 1991, σ. 131-144.

10. "Dix  ans de tentantives pour la création d'une Banque en Grèce (1831-1841)", στον τόμο: ΚΝΕ/ΚΕΙΝΕ (εκδ.), Economies Méditerranéennes: équilibres et intercommunications (XIIIe-XIXe siècles), τ. Β', Αθήνα 1985, σ. 437-449.

11. "Μία ελληνική πόλη σε παρακμή. Η Ερμούπολη στο δεύτερο μισό του 19ου αι.", στον τόμο: ΕΜΝΕ (εκδ.), Νεοελληνική Πόλη. Οθωμανικές κληρονομίες και ελληνικό κράτος , Α' Διεθνές Συνέδριο (Αθήνα - Ερμούπολη, 26-30 Σεπτεμβρίου 1984),  τ. Β', Αθήνα 1985, σ. 591-601.

12. "Ενας Ρώσος στην Ελλάδα κατά την Καποδιστριακή περίοδο: ο φιλέλληνας Νικόλαος Ράικο", Μνήμων, τ. 11 (1987), σ. 154-198.

13. "Οι 'γελοίες' εικόνες του Μακρυγιάννη", Τα Ιστορικά, τχ. 9 (Δεκέμβριος 1988), σ. 394-396.

14. "Οι συμβολαιογράφοι της Ερμούπολης-Σύρου (19ος αιώνας)", Μνήμων, τ. 12 (1989), σ. 253-264.

15. "Partisans et opposants à Capodistrias dans la France de la Révolution de Juillet", στον τόμο: ΚΝΕ/ΕΙΝΕ (εκδ.), La Révolution Francaise et l`Hellènisme Moderne, Αθήνα 1989, σ. 269-189.

16. "Επίπεδο ζωής ενός καθηγητή Πανεπιστημίου στα μέσα του 19ου αιώνα: Αλέξιος Πάλλης", στον τόμο: Πανεπιστήμιο. Ιδεολογία και Παιδεία. Ιστορική διάσταση και προοπτικές, τ. Α', Αθήνα 1989, σ. 121-136 (Ιστορικό Αρχείο Ελληνικής Νεολαίας, αρ. 10).

17. "Επτανήσιοι στο ελληνικό κράτος κατά την Καποδιστριακή περίοδο", Πρακτικά του Ε' Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου, τ. Β' (1990), σ. 95-107.

18. "Επιδημία και κοινωνία. Η χολέρα στην Ερμούπολη της Σύρου (1854)", Μνήμων, τ. 14 (1992), σ. 49-69.

19. "Οι γενιές του Μνήμονα", Μνήμων, τ. 14 (1992), σ. 299-302.

20. "Η 'Ιστορική Βιβλιογραφία του Νεωτέρου Ελληνισμού' στο Κ.Ε.Ι.Ν.Ε. της ακαδημίας Αθηνών", στο: Σύλλογος Εκπαιδευτικών Λειτουργών Κολεγγίου Αθηνών (εκδ.), Πρακτικά Δευτέρου Συνεδρίου Ελληνικής Βιβλιογραφίας (Αθήνα, 19-20 Οκτωβρίου 1991): Βιβλιογραφία και Τεχνολογία, Αθήνα 1993, σ. 45-49.

21. "Τα έκθετα βρέφη της Ερμούπολης. Τα πρώτα θύματα της παθολογίας μιας κοινωνίας;", Αφιέρωμα στον καθηγητή Βασίλειο Βλ. Σφυρόερα, Αθήνα, Λύχνος, 1994,  σ. 247-264.

22. "Οι 'τύχες' του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου στη νεοελληνική συνείδηση", Η Επανάσταση του 1821. Μελέτες στη Μνήμη της Δέσποινας Θεμελή-Κατηφόρη, Αθήνα, ΕΜΝΕ, 1994, σ. 93-106.

23. "Η αφειδώλευτη προσφορά", Η Επανάσταση του 1821. Μελέτες στη Μνήμη της Δέσποινας Θεμελή-Κατηφόρη, Αθήνα, ΕΜΝΕ, 1994, σ. 17-19.

24. "Η αδελφική πράξη. Η έγνοια του Λευτέρη για το αρχείο του Παντελή Πρεβελάκη", Αριάδνη, τ. 7 (1994), σ. 266-269.

25. "La petite ville face à la grande: le cas d'Ano Syra au XIXe siècle", Αριάδνη, τ. 7 (1994), σ. 151-164.

26. "Γύρω από την πτώση του πατριάρχη Γρηγορίου του ΣΤ' (1840). Νέες μαρτυρίες", Ο Ερανιστής, τ. 21 (1997), σ. 326-336.

27. "Illusions and Realities at the end of the Nineteenth Century: An Attempt to Construct a Railway line on the Island of Syros", Philip Carabot (ed.), Greek Society in the Making, 1863-1913: Realities, Symbols and Visions, Aldershot, Hampshire, Variorum, 1997, σ. 131-144.

28. "Η προσωπικότητα και η επιστημονική δράση του Ελευθέριου Πρεβελάκη. Σκέψεις με αφετηρία το προσωπικό του αρχείο", Δελτίο του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού, τ. 1 (1998), σ. 23-38.

29. "Θάνατοι από πείνα στη Σύρο, 1941-1944. Μύθοι και πραγματικότητες", Δελτίο του Κέντρου Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού , τ. 1 (1998), σ. 191-202.

30. "Les petites villes en Grèce (1830-1912). Problèmes de définition et de hiérarchie", στον τόμο: Olivier Zeller (dir.), Petites villes d'Europe, αφιέρωμα στα: Cahiers d'histoire, τ. XLIII/3-4 (1998), σ. 587-602.

31. "Κοινωνική ιστορία του τάνγκο. Από τις υποβαθμισμένες συνοικίες του Buenos Aires στα σαλόνια της Ευρώπης", Μνήμων, τ. 20 (1998), σ. 251-270.

32. "Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στην Ερμούπολη. Πρώτες υποθέσεις μιας έρευνας για τα προβλήματα εγκατάστασης και ενσωμάτωσης", Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (εκδ.), Ο ξεριζωμός και η άλλη πατρίδα. Οι προσφυγουπόλεις στην Ελλάδα.. Επιστημονικό Συμπόσιο (11 και 12 Απριλίου 1997), Αθήνα [1999], σ. 203-214.

33. "Η πόλη και οι νεκροί της (Ερμούπολη, 19ος αιώνας)", στον τόμο: Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού (εκδ.), Η Πόλη στους Νεότερους Χρόνους. Β' Διεθνές συνέδριο (Αθήνα, 27-30 Νοεμβρίου 1997), Αθήνα 2000, σ. 269-282.

34. "Τα δημογραφικά της κατοχής. Μερικές προτάσεις για την συστηματική αξιοποίησή τους", Αρχειοτάξιο τχ. 3 (Μάϊος 2001), σ. 90-93.

35. «Τα συμβολαιογραφικά αρχεία: μια πλούσια πηγή για τη μελέτη της κοινωνίας, που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτη», Συμβολαιογραφική Επιθεώρηση ΚΒ/12 (Νοέμ.-Δεκ. 2001) 1692-1696.

36. «Τυπογραφία και τυπογράφοι στο ελληνικό κράτος. Πρώτη προσέγγιση: Αθήνα, 1930-1990», Μνήμων 24 (2002) 307-326.

37. «Μικρές και μεγάλες πόλεις», Χρήστος Χατζηιωσήφ (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Ο Μεσοπόλεμος 1922-1940,  τόμος Β1, Αθήνα, Βιβλιόραμα, 2002, σ. 133-155.

38. “Families and family structure in a Neo-Hellenic city: Hermoupolis in the mid-19th century”, The History of the Family 9 (2004) 317-324.

39. «Η εληνική πρωτεύουσα, 1890-1912», Χριστίνα Κουλούρη (επιμ.), Αθήνα, πόλη των Ολυμπιακών Αγώνων, 1896-1906, εκδ. Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία, Αθήνα, 2004, σ. 55-98.

40. «Η Επανάσταση του 1821: από κυρίαρχο αντικείμενο έρευνας και διδασκαλίας, στην υποβάθμιση και σιωπή», Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών ΕΙΕ (εκδ.), Πρακτικά του Δ΄Διεθνούς Συνεδρίου Ιστορίας Ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης Ελλάδας 1833-2002, τόμος Α΄, Αθήνα 2004, σ. 579-594.

41. «Οι τυπογραφικές και εκδοτικές ευαισθησίες του Φίλιππου Ηλιού», Τα Ιστορικά τχ. 41 (Δεκ. 2004) 302-307.

42. «Καθολικοί και Ορθόδοξοι στη Σύρο, 1821-1974: μια δύσκολη συγκατοίκηση», Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (εκδ.), Επιστημονικό συμπόσιο Μειονότητες στην Ελλάδα (7-9 Νοεμβρίου 2002), Αθήνα 2004, σ. 285-299.

43. «Το ερευνητικό πρόγραμμα ‘Η πόλη στους νεότερους χρόνους’ του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών: προτάσεις για μια συνολική μελέτη του αστικού φαινομένου», Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελεττών «Ελευθέριος Βενιζέλος»-Χανιά, Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο-Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών (εκδ.), Ελευθέριος Βενιζέλος και ελληνική πόλη: Πολεοδομικές πολιτικές και κοινωνικοπολιτικές ανακατατάξεις, Αθήνα 2005, σ. 195-2000

44. “Some suggestions for a bolder incorporation of studies of the Geek Revolution of 1821 into their ottoman context”, Antonis Anastasopoulos – Elias Kolovos (ed.), Ottoman Rule and the Balkans, 1760-1850. Conflict, transformation, αdaptation. Proceedings of an international conference held in Rethymno, 13-14 December 2003, University of Crete, Department of History and Archaeology, Rethumno 2007, σ. 195-203.

45. «Η πείνα στην Κατοχή. Δημογραφικές και κοινωνικές διαστάσεις», Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα, επιμ. Χρήστος Χατζηιωσήφ, τόμος Γ1: 1941-1945, Αθήνα, Βιβλιόραμα, 2007, σ. 219-261.

46. «Ένας φανατικός καποδιστριακός στη Μασσαλία της Ιουλιανής Επανάστασης: ο Ζακύνθιος Ιωάννης Μάης», Χ. Λούκος (επιμ.), Κοινωνικοί Αγώνες και Διαφωτισμός. Μελέτες αφιερωμένες στον Φίλιππο Ηλιού, Ηράκλειο, ΠΕΚ, 2007, σ. 61-76.

47. «Η Επανάσταση του 1821», Κ. Γαρδίκα, Β. Κεχριώτης, Χ. Λούκος, Χ. Λυριντζής, Ν. Μαρωνίτη, Η συγκρότηση του ελληνικού κράτους. Διεθνές πλαίσιο, εξουσία και πολιτική τον 19ο αιώνα, επιμ. Αντώνης Λιάκος – Έφη Γαζή, σειρά: Προβλήματα της νεοελληνικής Ιστορίας, Αθήνα, Νεφέλη, 2008, σ. 53-68

48. «Μερικές επισημάνσεις για τους κατοίκους της Ερμούπολης τον 19ο αιώνα: γεωγραφική προέλευση, εγκατάσταση στο χώρο, επαγγέλματα, κοινωνικές σχέσεις», Χριστίνα Αγριαντώνη – Δημήτρης Δημητρόπουλος (επιμ.), Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15ος-20ός αι., Αθήνα, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/ΕΙΕ, 2008, σ. 105-124

49. «Οι βιομηχανίες χάρτου στην Ελλάδα (19ος -20ός αι.)», Χρήστος Λούκος (επιμ.), Βιομηχανίες χάρτου στην Ελλάδα (19ος -20ός αι.), Αθήνα, Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς, 2008, σ. 11-28

50. «Αντιτιθέμενες απόψεις για το κυβερνητικό έργο του Ιω. Καποδίστρια», Η Αιγιναία τχ. 15, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2008 (αφιέρωμα στο επιστημονικό συνέδριο για τον Καποδίστρια), σ. 12-21.

51. «Ένας ιατρός στη Σύρο με ιδιαίτερη κοινωνική ευαισθησία: Ευάγγελος Αρφάνης», Κώστας Λάππας κ.ά. (επιμ.), Μνήμη Πηνελόπης Στάθη. Μελέτες Ιστορίας και Φιλολογίας, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2011, σ. 103-113.

52. «Τα επαναστατικά κινήματα του 1810 στη Λατινική Αμερική – Η Ελληνική Επανάσταση του 1821: Μερικοί παραλληλισμοί», Πανεπιστήμιο Κρήτης-Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας – Ιόνιο Πανεπιστήμιο-Τμήμα Ιστορίας (εκδ.), 200 χρόνια από τα επαναστατικά κινήματα για την ανεξαρτησία της Λατινικής Αμερικής, 1810-2010, Αθήνα, ΕΜΝΕ-Μνήμων, 2011, σ. 71-86.

53. Χρήστος Λούκος, «Οι πολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις στη μετακατοχική Σύρο και ο δήμαρχος Ερμούπολης Επαμεινώνδας Παππαδάμ», Μνήμων 32 (2011-2012) 177-204.

54.  «Οι ‘‘τύχες’’ του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου στη νεοελληνική συνείδηση», Κατερίνα Δέδε – Δημήτρης Δημητρόπουλος (επιμ.), «Η ματιά των άλλων». Προσλήψεις προσώπων που σφράγισαν τρεις αιώνες (18ος-20ός), Αθήνα, Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών/ΕΙΕ, 2012, σ. 101-110.

55. «Η αντιοθωνική εξέγερση στην Ερμούπολη (28 Φεβρουαρίου – 3 Μαρτίου 1862) και η ιδιαιτερότητα αυτής έναντι των εξεγέρσεων του Ναυπλίου και των άλλων πόλεων», Ναυπλιακά Ανάλεκτα VIII = Πρακτικά επιστημονικού συμποσίου (Ναύπλιο, 12-14 Οκτωβρίου 2012) με θέμα 150 χρόνια Ναυπλιακή Επανάσταση (1 Φεβρουαρίου – 8 Απριλίου 1862), Ναύπλιο 2013, σ. 155-176.

56. « Hermoupolis, fin XIXe – debit XXe siècle. Changements économiques, sociaux et idéologiques », Mathieu Grenet – Yannick Jambon – Marie-Laure Ville (dir.), Histoire urbaine et sciences sociales. Mélanges en l’honneur du professeur Olivier Zeller, Παρίσι, Classiques Garnier, 2014, σ. 201-213.     

57. «Ένας Έλληνας στο Παρίσι επιδοκιμάζει τη 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», Μνήμων 33 (2013-2014) 77-102.